MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA TINH DẦU CHÙA DÙ THU HÁI TẠI HUYỆN SÌN HỒ, TỈNH LAI CHÂU

Tóm tắt

Mẫu chùa dù (Elsholtzia penduliflora W.W. Smith), dùng cho khảo sát hoạt tính sinh học của tinh dầu, được thu hái tại xã Tả Phìn, huyện Sìn Hồ (Lai Châu). Các thử nghiệm in vitro về tác dụng sinh học của tinh dầu chùa dù trên một số mô hình thực nghiệm cũng lần đầu tiên được khảo sát. Trong đó, tác dụng chống oxy hóa in vitro theo khả năng dọn gốc tự do đối với DPPH và ABTS (ở nồng độ 100 mg/mL) cho thấy tỷ lệ tương ứng là 25,15% và 52,75%. Tác dụng kháng khuẩn của tinh dầu chùa dù được quan sát thấy trên dòng trực khuẩn mủ xanh Pseudomonas aeruginosa tại nồng độ 100 mg/mL. Đáng quan tâm hơn, lần đầu tiên tinh dầu chùa dù cho thấy tác dụng lên hệ thần kinh trung ương thể hiện qua các hoạt tính ức chế các enzym MAO-B (trên TLC) và AChE (IC₅₀ = 0,59 ± 0,09 mg/mL). Các kết quả này một phần cho thấy triển vọng của tinh dầu chùa dù trong việc cải thiện triệu chứng trầm cảm và trong hỗ trợ điều trị bệnh Alzheimer. Bên cạnh đó, thành phần hóa học của tinh dầu chùa dù theo phương pháp GC-MS cho thấy hàm lượng cao nhất là eucalyptol (77,13%), kế đến có o-cymen (5,05%), cumen (3,45%) và β-pinen (2,52%). Đáng lưu ý, điều kiện sơ chế mẫu đã ảnh hưởng một phần đến hàm lượng tinh dầu, biến đổi từ 0,96% - 1,56%, thu được tùy theo điều kiện sơ chế mẫu.