NGHIÊN CỨU TRÊN THỰC NGHIỆM TÁC DỤNG HẠ ĐƯỜNG HUYẾT CỦA CAO CHIẾT TỪ LÁ CÂY NỌC XOÀI, HỌ CÚC

Tóm tắt

Hỗ trợ kiểm soát bệnh đái tháo đường bằng dược liệu đang được quan tâm. Nọc xoài (Struchium sparganophorum (L.) Kuntze, Asteraceae) đã được sử dụng trong dược lý dân tộc ở châu Phi nhưng chưa được nghiên cứu nhiều tại Việt Nam. Mục tiêu của nghiên cứu là sàng lọc cao chiết tiềm năng có tác dụng hạ đường huyết từ cây nọc xoài. Các cao chiết (toàn cây và lá) được đánh giá khả năng ức chế α-glucosidase in vitro và tác dụng điều hòa đường huyết qua thực nghiệm dung nạp glucose (OGTT). Cao chiết tiềm năng được khảo sát tiếp trên mô hình chuột bị tăng đường huyết bằng streptozotocin (STZ). Kết quả ghi nhận các cao chiết ethanol 45% và 70% từ lá thể hiện hoạt tính ức chế α-glucosidase với IC₅₀ lần lượt là 407,38 µg/mL và 512,86 µg/mL, tốt hơn các cao chiết toàn cây và acarbose (IC₅₀ = 641,06 µg/mL). Cao chiết ethanol 45% từ lá (liều 1,28 g/kg, liều đơn hoặc liều lặp lại trong 7 ngày) làm giảm diện tích dưới đường cong (AUC) glucose máu (15,83 – 17,63%) trong thực nghiệm dung nạp glucose, yếu hơn so với glibenclamid liều 5 mg/kg (giảm AUC từ 44,36-49,34%). Trên mô hình STZ, tác dụng hạ đường huyết của cao chiết ethanol 45% từ lá nọc xoài sau 7 ngày uống thể hiện rõ ở liều 0,64 g/kg, tương đương với glibenclamid (5 mg/kg). Kết quả của nghiên cứu đã chứng minh rằng cao chiết ethanol 45% từ lá nọc xoài có hoạt tính ức chế α-glucosidase, làm tăng dung nạp glucose và làm hạ đường huyết trong mô hình chuột bị tăng đường huyết, gợi ý tiềm năng ứng dụng của nguyên liệu này trong kiểm soát bệnh đái tháo đường.