XÂY DỰNG VÀ THẨM ĐỊNH QUY TRÌNH ĐỊNH LƯỢNG ĐỒNG THỜI BỐN HỢP CHẤT POLYMETHOXYFLAVON TRONG DƯỢC LIỆU NGẢI ĐEN BẰNG PHƯƠNG PHÁP HPLC

Tóm tắt

Ngải đen (Kaempferia parviflora Wall. Ex Baker) là một loài cây thân thảo thuộc họ Gừng (Zingiberaceae). Thành phần chính tạo nên hoạt tính sinh học của ngải đen là các polymethoxyflavon, trong đó, bốn hợp chất gồm 5,7-dimethoxyflavon (DMF); 3,5,7-trimethoxyflavon (3,5,7-TMF); 5,7,4′-trimethoxyflavon (5,7,4′-TMF) và 3,5,7,4′-tetramethoxyflavon (TTMF) được lựa chọn làm chất đánh dấu định tính và định lượng cho dược liệu ngải đen. Các polymethoxyflavon được chiết từ thân rễ ngải đen và định lượng đồng thời bằng phương pháp sắc ký lỏng pha đảo (RP-HPLC) sử dụng cột C₁₈ (4,6 mm x 250 mm, 5 µm), detector UV (264 nm) với hệ pha động gồm methanol và nước rửa giải theo chương trình gradient. Phương pháp được thẩm định theo hướng dẫn của ICH-(Q2R1) và AOAC 2016 với độ đặc hiệu phù hợp, độ chính xác cao, độ đúng tốt, khoảng tuyến tính rộng. Quy trình phân tích được ứng dụng để định lượng đồng thời bốn hợp chất polymethoxyflavon trong năm mẫu ngải đen thu hái tại các vùng khác nhau của Việt Nam. Kết quả cho thấy tổng hàm lượng bốn hợp chất polymethoxyflavon nằm trong khoảng từ 3,03% đến 3,91% (kl/kl). Cụ thể, hàm lượng DMF nằm trong khoảng từ 0,85% đến 1,49%; hàm lượng 5,7,4’-TMF nằm trong khoảng từ 1,07% đến 1,47%; hàm lượng 3,5,7-TMF nằm trong khoảng từ 0,24% đến 0,37% và hàm lượng TTMF nằm trong khoảng từ 0,56% đến 0,74%.